12 Mart 2026

Bilim insanları güneşi şişede "depoladı"

Kaliforniya Üniversitesi araştırmacıları, güneş enerjisini kimyasal bağlarında depolayan 'sıvı pil' geliştirdi. Pil, yarım mililitre malzemeyle su kaynatmayı başardı

Bilim insanları, Güneş’ten elde edilen ısıyı küçük bir şişe içinde uzun süre saklamayı mümkün kılan yeni bir yöntem geliştirdi. 

ABD'deki Kaliforniya Üniversitesi araştırmacıları 'Molecular Solar Thermal' (MOST) isimli yaklaşımı geliştirerek güneş ışığını sıvı bir yakıt gibi depolayabilen bir sistem tasarladı.

Kimyasal temelli bu sistem, enerjiyi kayba uğratmadan depolayarak ihtiyaç duyulduğunda yeniden kullanılmasını sağlıyor. Uzmanlara göre bu buluş, yenilenebilir enerji alanında özellikle depolama sorununa kalıcı bir çözüm sunabilir.

'YÜKLENMİŞ' HALDE YILLARCA KALABİLİYOR 

Sistemin merkezinde 'pyrimidone' adlı bir organik molekülün bulunduğunu belirten ekip, güneş ışığının bu moleküle çarptığında yalnızca ısınmadığını aynı zamanda yapısının da fiziksel olarak bükülerek yeksek enerjili, gerilmiş bir forma geçtiğini aktardı.

Bunun 'sıkıştırılmış bir yay' gibi olduğunu belirten araştırmacılar, molekülün 'yüklenmiş' halde yıllarca kalabildiğini aktardı. 

Çalışmanın dönüm noktası ise laboratuvardaki 'kettle testi' oldu. Araştırmacılar, yalnızca yarım mililitre sıvının açığa çıkardığı ısıyla suyu kaynatmayı başardı. Su kaynatmak yüksek enerji gerektiren bir süreç olarak biliniyor. Araştırmacılar, ortam koşullarında bu sonuca ulaşmanın önemli bir eşik olduğunu belirtiyor.

SİSTEM EVLERİN ÇATISINA TAŞINABİLİR

İnsan DNA'sından ilham alınarak tasarlanan sistemin, akıllı telefonlar ve elektrikli araçlarda kullanılan lityum-iyon pilleri geride bıraktığı belirtiliyor. 

Sistemin en önemli özelliği ise depolanan enerjinin ihtiyaç halinde kullanılabilmesi. Enerjiye ihtiyaç duyulduğunda  küçük bir tetikleyici, örneğin az miktarda asit ya da ısı, molekülü eski haline döndürüyor ve depolanan enerji ani bir ısı patlaması olarak açığa çıkıyor. Bu yöntem, klasik bataryalardaki kapasite kaybı ve yaşlanma sorunlarını da büyük ölçüde ortadan kaldırıyor.

Malzemenin sıvı ve suyla uyumlu olmasının pratik kullanımı artırdığını aktaran araştırmacılar, gelecekte sistemin evlerin çatılarına yerleştirilecek şeffaf kolektörlerden geçirilerek gündüz “şarj” edilmesini, ardından bodrumdaki yalıtılmış tanklarda depolanmasını öngörüyor.

Bilim insanlarına göre bu teknoloji; binaların ısıtılması, sanayi tesislerinde atık ısı kullanımı ve yenilenebilir enerji fazlasının depolanması gibi alanlarda devrim yaratabilir. Üstelik sistem nadir elementlere ya da pahalı metallere ihtiyaç duymuyor; bu da ölçeklenebilirliği ciddi biçimde artırıyor.