Yapay zekâ artık makro bir değişken 

Yapay zekâ artık sadece bir tema değil: Endüstriyel bir yatırım, Gayrisafi Yurt İçi Hasıla'nın temel itici gücü ve jeopolitik bir oyun aracı.
 
Orta Doğu'daki son gelişmeler, jeopolitiğin finansal karar alma süreçleriyle sürekli değişen şekillerde iç içe geçtiğini bize hatırlatıyor. Ulusal güvenlik, enerji, tedarik zincirleri ve teknoloji giderek daha fazla birbirine bağlı hale geliyor. Bu ortamda, yapay zekâ artık sadece bir dönüşüm teması değil. Yapay zekâ, ekonomik rekabet gücü, askeri yetenek ve enerji ihtiyaçlarına yönelik tahminler için merkezi bir unsur olarak stratejik bir varlık oldu.
 
ABD'li yatırım bankası Morgan Stanley'in hazırladığı rapora göre 2028 yılına kadar yapay zekâ altyapısına yapılacak küresel harcamanın 3 trilyon dolara ulaşacağı öngörülüyor. Bu harcamaların yüzde 80'inin henüz yapılmadığı belirtilen raporda yapay zekâyı benimseme konusunda önemli adımlar atıldığı vurgulanıyor. Pilot projeler azalırken somut verimlilik çözümleri çoğaldı. Bu durum Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH) kazançlarını ve sermaye piyasası faaliyetlerini artıracak. Bu ortamda, karar vericilerin şunları bilmesi gerekiyor.
 
Yapay zekâ altyapısı büyümeyi destekliyor: Yapay zekâ ile ilgili yatırımlar artık spekülatif teknoloji harcamalarından çok endüstriyel yapılanmaya benziyor. Morgan Stanley Araştırması, 2028 yılına kadar küresel veri merkezi inşaat maliyetinin yaklaşık 2,9 trilyon dolar olacağını tahmin ediyor; bu da arzı büyük ölçüde aşan sürekli bir bilgi işlem talebiyle destekleniyor. Bu durum doğrudan endüstriyel üretime, enerji yatırımlarına ve hizmet harcamalarına yansıyor. Bu GSYH büyümesine gerçek bir makro destek sağlıyor.
 
Yapay zekâdan elde edilebilecek kazançlar giderek daha belirgin hale geliyor: Morgan Stanley'in ABD'deki 3600 hisse senedini kapsayan en son araştırmasına göre, şirketlerin yüzde 21'i en az bir yapay zekâ faydasından bahsetti. Bu oran 2024'te yüzde 10'du. Yani yapay zekâyı benimseyenler sonuç alıyor ve nakit akışı açısından daha çok kâr elde ediyor.
 
Yapay zekâ finansmanı piyasaları yeniden şekillendiriyor: Morgan Stanley'in araştırmasına göre, yapay zekâ sermaye harcamaları arttıkça altyapı ağırlıklı projeler için borç finansmanı da yükselecek. Ancak piyasalar buna uyum sağladı.  Kuruluşlar, sermaye kaynaklarını giderek daha fazla çeşitlendiriyor. Hem kamu hem de özel sektörde tüm kredi piyasaları artık yapay zekâ ile ilgili altyapı finansmanında rol oynuyor.
 
Yapay zekâ, birleşme ve devralmaları hızlandırıyor: Yapay zekânın avantajlarından yararlanma yönündeki rekabet baskısı, stratejik kararları öne çekiyor. Firmalar, müşteri tabanı arayışında yapay zekânın birleşme ve devralmaları giderek daha fazla yönlendirdiğini belirtiyor. Bu ivmelenme sadece şirketlerle sınırlı değil. Bireyler de yapay zekâ geliştirmesine doğrudan katılma talebinde bulunuyor.   
 
Riskler var ancak bunlar fırsatları şekillendirecek: Yapay zekânın potansiyeli çok büyük; ancak piyasalar kimin fayda sağlayacağını, kimin sekteye uğrayacağını küresel gerilimlerle test ediyor.