Doğanın kendini onarma yeteneği duraksıyor mu?

Bilim insanları, yeni türler eski türlerin yerini almazsa, ekosistemlerin habitat kaybına ve iklim değişikliğine yanıt verme esnekliğinin azalabileceğini söylüyor.
 
Dünya genelindeki ekosistemlerde türlerin yenilenme hızına dair yapılan kapsamlı bir analiz, doğanın iklim değişikliğine uyum sağlama yeteneğinin azaldığını ve değişim hızının yavaşladığını ortaya koydu. Perçin sökme hipotezine göre sağlıklı ekosistemler durağan ve dengeli oluyor. Tek bir türün kaybı sistemi çökertebilir. Modern ekologların çoğunun yakın olduğu dinamik ekosistem görüşüne göreyse sağlıklı ekosistemler doğal olarak sürekli bir değişim içinde. Bu "içsel dönüşüm" ekosistemin direncini ve adaptasyon yeteneğini gösteriyor.
 
Londra Queen Mary Üniversitesi’nden Emmanuel Nwankwo ve Axel Rossberg'in yürüttüğü çalışmaysa büyük bir sürpriz yarattı; çünkü bilim dünyası uzun zamandır doğanın iklimsel baskılara yeni türlerin gelişiyle tepki vereceğini öngörüyordu. Araştırma, son 150 yılda yarım milyondan fazla lokasyondan toplanan verileri içeren BioTIME veri tabanına dayandı. Kuzey Amerika kuşlarından deniz dibinde yaşayan canlılara kadar geniş bir yelpazeyi kapsayan bu çalışma, ekologlar arasında tür değişiminin doğası üzerine süregelen tartışmaları yeniden alevlendirdi. Bazı bilim insanları uzun vadeli verilerde artış gördüklerini söylese de, sjz konusu analiz beş yıllık kısa vadeli dönemlerdeki içsel tür değişiminin ciddi şekilde yavaşladığını gösteriyor.
 
Yavaşlamanın nedenleri ve riskler
 
Araştırmacılar, bu yavaşlamanın temel nedeninin habitat parçalanması olduğunu savunuyor. Doğal alanlar birbirinden koptukça, bir bölgede yok olan türün yerini dolduracak yeni türlerin dışarıdan gelme imkanı azalıyor. "Yedek kulübesinde" yeterli oyuncu kalmaması, ekosistemlerin iklim değişikliği gibi dış baskılara karşı esnekliklerini kaybetmesine yol açıyor. Bu bulgular, doğa koruma stratejilerinin de sorgulanmasına neden oluyor. Geleneksel yöntemler, ekosistemleri mevcut halleriyle dondurmaya ve değişimi durdurmaya odaklanıyor. Yeni bulgular ise tür değişiminin bir onarım mekanizması olduğunu gösteriyor. Uzmanlar, doğanın değişimine direnmenin akıntıya karşı kürek çekmek olabileceğini ve asıl amacın ekosistemlerin adaptasyon süreçlerini (tür akışını) desteklemek olması gerektiğini söylüyor.
 
Eğer çalışmanın gösterdiği gibi doğanın kendini yenileme hızı gerçekten yavaşlıyorsa, ekosistemler insan kaynaklı tehditlere karşı sandığımızdan çok daha savunmasız bir halde. Çalışmayı yapan bilim insanlarından Nwankwo, 1970’lerin ortalarından bu yana tür değişim hızının küresel çapta üçte bir oranında azaldığını belirlediklerini vurgulayarak şunları söyledi: "Doğa, sürekli olarak eski parçaları yenileriyle değiştiren, kendi kendini onaran bir motor gibi. Ancak bu motorun artık durma noktasına geldiğini gördük. Bu ekosistemler için kötü bir haber."