15 Mayıs 2024

İstihdamda hangi sektörler ve meslekler ön plana çıkıyor?

Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) tarafından 2023'de 2 ve üzeri istihdam sağlayan 86 bin iş yeriyle görüşülerek hazırlanan 90 sayfalık İşgücü Piyasası Araştırması, Türkiye'deki istihdama ilişkin çok önemli sonuçlar ortaya koyuyor. Raporda en fazla eleman aranan mesleklerden eleman temininde en fazla güçlük çekilen mesleklere, en fazla istihdam artış beklentisinin olduğu sektörlerden geleceğin mesleklerine kadar çok önemli bulgular yer alıyor.

Türkiye genelinde 1 milyon 635 bin 752 işyerinden derlenen verilerle oluşturulan rapor, Türkiye'deki istihdam piyasasının net bir fotoğrafını ortaya koyuyor. Sektörlere göre istihdam durumu incelendiğinde; araştırma kapsamındaki işyerlerinde 5 milyon 27 bin 162’si kadın, 11 milyon 746 bin 326’sı erkek olmak üzere toplam 16 milyon 773 bin 488 kişi çalışıyor. En fazla çalışanı olan üç sektör sırasıyla imalat, toptan ve perakende ticaret ile konaklama ve yiyecek hizmetleri faaliyetleri sektörleri olurken, çalışanların yüzde 29,5’i imalat sektöründe bulunuyor.

En yüksek istihdamı sağlayan imalat sektörü, aynı zamanda en yüksek oranda açık iş pozisyonu olan sektör. Bu sektörde yer alan işyerlerinin yüzde 16,6’sında açık iş bulunurken, imalar sektörünü eğitim ile bilgi ve iletişim sektörleri takip ediyor.

En fazla eleman aranan meslekler

Araştırma kapsamında işverenler tarafından en fazla eleman aranan meslekler de raporda ortaya kondu. Buna göre en çok açık iş olan 10 meslek arasında, makineci (dikiş), garson, satış danışmanı, ahşap mobilya imalat ustası, temizlik görevlisi, gazaltı kaynakçısı, konfeksiyon işçisi, akaryakıt satış elemanı, ark kaynakçısı ve yük taşıma şoförü yer aldı.

Açık işlerde en fazla aranan beceriler ise yeterli mesleki ve teknik bilgi ve iş tecrübesi oldu.

Eleman temininde güçlük çekilen 10 meslek

Araştırmaya göre işverenlerin yüzde 12,5'i eleman temininde güçlük çekiyor. Eleman temininde en fazla güçlük çekilen 10 meslek, makineci (dikiş), garson, ahşap mobilya imalat ustası, gazaltı kaynakçısı, inşaat işçisi, satış danışmanı, tır-çekici şoförü, yük taşıma şoförü, akaryakıt satış elemanı ve çelik kaynakçısı olarak sıralandı.

Bir önceki yıl araştırma sonucunda ortaya çıkan mesleklere bakıldığında ise ilk iki sırada aynı meslekler bulunurken, üçüncü ve dördüncü sırada dokuma konfeksiyon makineci ile satış danışmanı/uzmanı yer alıyordu. 2023 yılında ise ahşap mobilya imalat ustası ile gaz altı kaynakçısı temininde güçlük çekilen meslekler olarak araştırma sonucunda ortaya çıktı.

Bu mesleklerde eleman temininde güçlük çekilmesinin en önemli nedenleri, ilgili meslekte yeterli iş başvurusunun yapılmaması, gerekli mesleki beceriye/niteliğe sahip eleman bulunamaması ve yeterli iş tecrübesine sahip eleman bulunamaması oldu.

İşverenlerin talep etmiş olduğu (açık iş) mesleklere bakıldığında ise makineci (dikiş), garson (servis elemanı), ahşap mobilya imalat ustası, temizlik görevlisi, gaz altı (mig-mag) kaynakçısı, konfeksiyon işçisi, akaryakıt satış elemanı gibi meslekler öne çıktı. Açık işlerde talep edilen mesleklerle, temininde güçlük çekilen mesleklerde kısmi bir benzerlik dikkat çekti.
 
En çok istihdam artışı beklenen meslekler

Araştırma kapsamında görüşülen iş yerlerinde bir yıl sonraki istihdam artış beklentisinin yüzde 5,4 olduğu tespit edildi. En fazla istihdam artışı beklenen 10 meslek arasında garson, kurye, satış danışmanı, makineci (dikiş), inşaat işçisi, ahşap mobilya imalat ustası, ark kaynakçısı, yük taşıma şoförü, konfeksiyon işçisi ve ağ teknolojileri meslekleri gösterildi.

Türkiye genelinde en fazla istihdam azalış beklentisi olan meslekler ise çelik yapı teknik ressamı, iş makineleri bakım ve onarımcısı, ağaç palet imalatçısı, eczacı kalfası, kalite kontrolörü – kumaş, ağaç değerlendiricisi, tanıtım sorumlusu, abone işleri memuru, panel kalıpçı ve ambarcı (tekstil) mesleklerinde oldu.,

Son beş yılda işverenlerin istihdam artış ve azalış beklentisi içinde oldukları mesleklere bakıldığında, özellikle garson (servis elemanı) ve makineci (dikiş) mesleklerinin son yıllarda artışta ilk sıralara yerleştiği görüldü.

Geleceğin meslekleri

İşverenlerden alınan geri bildirimlere göre gelecek 10 yılda ön plana çıkması beklenen meslekler ise yazılım mühendisi, e-ticaret uzmanı, yapay zekâ uzmanı, bilişim uzmanı, inşaat mühendisi, pazarlama uzmanı, dil ve konuşma terapisti ve CNC operatörü olarak sıralandı.