Alzheimer karşısında yeni umut

Bilim insanları, Alzheimer ile mücadelede elimizdeki en basit ve güvenli araçlardan birinin, vücudumuzda zaten var olan Arjinin amino asiti olabileceğini gösteren güçlü kanıtlara ulaştı.
 
Alzheimer hastalığının en belirgin özelliği, beyinde "amyloid beta" (Aβ) adı verilen proteinlerin hatalı katlanarak birikmesi ve yapışkan plaklar oluşturması. Bu plaklar sinir hücrelerine zarar veriyor ve beyinde iltihaplanmaya yol açıyor. Bilim insanları, vücudumuzda doğal olarak bulunan ve proteinlerin yapı taşı olan "Arjinin" (Arginine) adlı amino asitin Alzheimer üzerinde güçlü etkileri olduğunu keşfetti. Arjinin halihazırda gıda takviyesi olarak satılan, kan akışını düzenlemek ve bağışıklık sistemini desteklemek gibi amaçlarla kullanılan, güvenilirliği bilinen bir madde.
 
Neurochemistry International dergisinde yayımlanan makaleye göre Japonya'daki Kindai Üniversitesi'nde araştırmacılar, plaklar oluştuktan sonra onları temizlemeye çalışmak yerine, argininin amiloid proteinlerinin en başından itibaren bir araya toplanmasını engelleyip engelleyemeyeceğini araştırdı. Yapılan deneylerde şu sonuçlara ulaşıldı...
 
Kümelenmeyi durduruyor: Arjinin, amyloid beta proteinlerinin birbirine yapışıp zararlı plaklar oluşturmasını henüz yolun başındayken engelliyor. Mevcut pahalı ilaçlar genellikle oluşmuş plakları temizlemeye çalışırken, Arjinin bu plakların oluşum sürecine müdahale ediyor.
 
Hücre koruyuculuğu: Laboratuvar ortamında ve hayvanlar (meyve sinekleri ve fareler) üzerinde yapılan testlerde, Arjinin verilen deneklerde beyin hasarının ve hücre ölümünün azaldığı görüldü.
 
İltihabı azaltıyor: Alzheimer'ın beyinde yarattığı kronik iltihaplanma (enflamasyon) seviyesinin, Arjinin kullanımıyla düştüğü tespit edildi.
 
Fareler üzerinde yapılan çalışmalarda, Arjinin takviyesi alan Alzheimer modelindeki farelerin bellek için kritik olan bölgelerinde daha az plak oluştuğu belirlendi. Bu fareler labirent testlerinde ve keşif davranışlarında, takviye almayan hasta hemcinslerine göre çok daha iyi performans gösterdi.
 
Yeni Alzheimer ilaçlarının (Lecanemab gibi) yıllık maliyeti on binlerce doları bulabiliyor ve beyin şişmesi veya kanaması gibi ciddi yan etkileri olabiliyor. Arjinin ise çok daha ucuz, erişilebilir ve tıbbi geçmişi bilinen güvenli bir madde. Alzheimer belirtileri ortaya çıkmadan 15-20 yıl önce beyinde plak birikimi başlıyor. Arjinin'in ağız yoluyla alınabilmesi, genetik riski olan kişilerde uzun süreli bir "önleyici strateji" olarak kullanılabilme ihtimalini doğuruyor. Araştırmayı yürüten Profesör Yoshitaka Nagai, Arjinin'in hem laboratuvar hem de canlı modellerde amyloid birikimini baskıladığını kanıtladıklarını söyledi. Nagai şöyle konuştu: "Bu sonuçlar hayvan modellerinde elde edilmiştir. İnsanlar üzerindeki kesin etkisini ve doğru dozajı belirlemek için geniş kapsamlı insanlı klinik deneylere ihtiyaç var."