Beyin yaşlanmasını yavaşlatmanın üç keyifli yolu

Beyin zorluklardan beslenir fakat sağlık için her şeyde zorlu bir yola girmeye gerek yok. Yaşlandıkça beyninizi korumak için üç basit ve keyifli yol… 
 
İnsan biyolojisi, enerjisini korumak için zihinsel kestirme yollara başvurmaya ve kolay olanı seçmeye eğilimli. Günümüz teknolojisi de zihinsel çabayı azaltıyor. Ancak zihinsel çabanın azalması, sağlıklı yaşam süresini olumsuz etkileyebilir. Dünyanın birçok yerinde insanların ömrü uzasa da hastalıklı geçirilen yılların sayısı artıyor.
 
BBC'nin haberine göre beyin yaşlanmasını yavaşlatmak için günlük hayatta yapılacak küçük değişikliklerle "bilişsel rezerv" (beynin zorluklara karşı koruyucu kalkanı) artırılabilir. Bunun için hayatı tamamen değiştirmeye gerek yok; fiziksel, sosyal ve zihinsel alanlarda adımlar atmak yeterli. İskoçya’nın Edinburgh kentindeki Heriot-Watt Üniversitesi’nden psikolog Alan Gow “Hangi yaşta olursak olalım, düşünme becerilerimizi güçlendirebilecek şeyler var” diyor. Beyin yaşlanmasını yavaşlatmak için yapılabilecekler şöyle sıralanıyor...
 
Haritada yolu kendiniz bulun: Beyinde yön bulmayı sağlayan bölge olan "hipokampus", Alzheimer hastalığından ilk etkilenen yer. Araştırmalar, harita ya da navigasyon cihazı kullanmadan şehir sokaklarını ezberleyen ambulans ve taksi şoförlerinin hipokampuslarının daha büyük olduğunu ve bu kişilerin Alzheimer kaynaklı ölüm oranlarının daha düşük olduğunu gösteriyor. Telefonlardaki navigasyon uygulamalarına sürekli bağımlı kalmak mekansal hafızayı zayıflatıyor. Bunun yerine bir yere giderken yolu hafıza ile bulmaya çalışmak, yön bulma sporlarıyla (oryantiring) ilgilenmek veya sanal gerçeklik tabanlı yön bulma oyunları oynamak öneriliyor.
 
Sosyal hayatınız aktif olsun: Sosyal ilişkileri güçlü olan kişilerin beyin sağlığı daha iyi. Araştırmalara göre, orta ve ileri yaşlarda sosyal açıdan aktif olan kişilerin demans (bunama) biraz yüzde 30 ila yüzde 50 arasında daha düşük. Sosyal kalmak, stresi azaltarak beynin hücre kaybetmesini önlüyor. Bir insanla iletişim kurarken beyinde dil, hafıza ve planlama gibi birçok farklı bölge aynı anda çalışıyor. Akranlarla veya arkadaşlarla bir araya gelmek, tartışmak, fikir alışverişinde bulunmak ve sosyal bağlar kurmak beyni korur. Sosyal açıdan en aktif olan kişilerin, aktif olmayanlara kıyasla demans belirtilerini 5 yıl geciktirebildiği görülmüştür.
 
Her zaman bir şeyler öğrenin: Eğitim süresi uzadıkça demans riski azalır. Ancak öğrenme süreci okul hayatıyla sınırlı kalmamalıdır. Beyin, yeniliklerle ve zorluklarla karşılaştığında gelişir. Yeni şeyler öğrenmek beyinde "nöroplastisite" adı verilen özelliği tetikler; yani yeni sinir hücreleri (nöronlar) oluşturur ve mevcut olanları güçlendirir. Bu durum, yaşlılığa bağlı hücre ölümlerine karşı beyni dirençli kılar. Yaş ilerledikçe hayat daha rutin hale gelir ve öğrenme fırsatları azalır. Bunu kırmak için zihinsel işlevleri koruduğu kanıtlanan bahçe işleriyle uğraşmak, kitap kulübüne katılmak veya okunan bir konuyu başkalarıyla derinlemesine tartışmak önerilmektedir.