Grip salgınına karşı nasıl korunabiliriz?

Dünya, "H3N2 alt kolu K" olarak adlandırılan yeni bir varyant nedeniyle sert bir grip salgınıyla karşı karşıya. Peki salgına karşı nasıl korunabiliriz? 

Bu yıl dünya genelinde geçmiş yıllara kıyasla daha sert bir grip sezonu yaşanıyor. Uzmanlar bunun kısmen virüsün yeni ve mutasyona uğramış bir versiyonundan kaynaklandığına işaret ediyor. Japonya ve İngiltere'de artan vakalarla ilişkilendirilen bu varyant tüm kıtalarda tespit edilmiş durumda. 

H3N2 GRİP MUTASYONU NEDİR?

Uzmanların verdiği bilgilere göre, grip virüsleri sürekli mutasyona uğruyor ve aşıların güncellenebilmesi için bu değişim bilim insanları tarafından sürekli takip ediliyor. Virüslerde çoğu zaman küçük değişiklikler olduğunu ancak bazen de ani ve büyük sıçramalarla önemli ölçüde değişebildiklerine dikkat çeken uzmanlar bu yıl görülen grip varyantıyla daha önce pek karşılaşılmadığına dikkat çekiyor.

H3N2 mevsimsel grip virüsünün bir türünde yedi mutasyon ortaya çıktığını söyleyen Cambridge Üniversitesi Patojen Evrimi Merkezi Direktörü Prof. Derek Smith, bu nedenle mutasyona uğramış virüsün görülme oranında "hızlı bir artış" yaşandığını belirterek, "Bu virüs neredeyse tüm dünyaya yayılacak" diyor. 

Francis Crick Enstitüsü Dünya Grip Merkezi'nin Direktörü Prof. Nicola Lewis ise, "Bir süredir böyle bir virüs görmemiştik.  Paniklemiyorum ama kaygılıyım" ifadelerini kullanıyor. 

BU GRİP TÜRÜNÜN ÖZELLİKLERİ NELER?  

Uzmanlara göre H3N2 "alt soy K" olarak bilinen bu mutasyon, mevsimsel influenza A virüsünün bir türü. İnsanlar son yıllarda bu türe pek maruz kalmadığı için, belirtiler diğer gripler kadar ağır olmasa bile, bağışıklığın düşük olması daha fazla kişinin hastalanmasına ve virüsü yaymasına yol açıyor. Uzmanlar virüsün özellikle yaşlı ve hassas gruplar için ölümcül olabileceği konusunda uyarıyor. 

Dünya Sağlık Örgütü’ne (DSÖ) göre alt varyant K’nın belirtileri, diğer mevsimsel H3N2 griplerinden çok farklı değil. Ancak ‘Süper Grip’ olarak da adlandırılmaya başlanan, bu varyant bazı solunum yolu enfeksiyonlarına kıyasla daha hızlı etkisini gösteriyor. 

Sağlık uzmanlarına göre soğuk algınlığı, grip ve Covid'in belirtileri büyük ölçüde örtüşüyor. Yine de bazı ipuçları hangisi olduğunu anlamaya yardımcı olabilir.

Soğuk algınlığı genellikle yavaş başlıyor; burun ve boğaz arkasını etkiliyor. Grip ise çoğunlukla aniden başlıyor ve eklem ve kas ağrısı, ateş ve halsizlik daha belirgin oluyor. 

Covid de grip benzeri belirtiler gösterebiliyor ancak koku veya tat kaybı ayırt edici bir işaret olarak dikkat çekiyor.  Ayrıca "jilet gibi" bir boğaz ağrısı ve ishal de sık görülüyor. 

GRİPTEN NASIL KORUNABİLİRİZ? 

Virüsün son yıllarda önemli ölçüde evrim geçirmesi, “Bu yılki grip aşısı işe yarayacak mı?” sorusunu da gündeme getiriyor. Uzmanlara göre grip aşısı olmak, hastalığı kapmayı önlemenin en etkili yollarından biri. Ancak mevcut aşılar bu mutasyona tam olarak uyumlu olmayabilir. Aşının en büyük faydasının, hastalığın şiddetini azaltmak olacağı; bulaşmayı tamamen durdurmayabileceği belirtiliyor. 

Oxford Üniversitesi Pandemi Bilimleri Enstitüsü'nden Prof. Christophe Fraser, BBC'ye yaptığı değerlendirmede, "Bir miktar koruma, hiç korumamaktan iyidir; ancak bu yıl aşının uyumu daha iyi olduğu yıllara göre daha düşük olabilir" diyor.

Francis Crick Enstitüsü'nden Nicola Lewis ise şunları söylüyor: "Şu anda dolaşan alt soy K virüsleri, önceki türlerden antijenik olarak biraz farklı, bu nedenle bu yılki grip aşınızı olmadıysanız gribe yakalanma ve ağır hastalanma olasılığınız daha yüksek."

YAYILMAYI ÖNLEMEK İÇİN NE YAPILABİLİR?

Aşılama en etkili korunma yöntemi olsa da doktorlar temel önlemlerin de önemli olduğunun altını çiziyor. Uzmanlar; elleri sık yıkamayı, kalabalıklarda maske takmayı, ortamları iyi havalandırmayı ve virüsün bir günden fazla tutunabildiği telefon gibi sert yüzeyleri dezenfekte etmeyi öneriyor. Çünkü gribin yayılmasını engellemek en önemli korunma yöntemlerinden biri olarak görülüyor..

İngiltere Sağlık Güvenliği Ajansı grip programı sorumlusu Dr. Susanna McDonald, öksürük ve hapşırıkların mendille kapatılması ve ellerin sıcak sabunlu suyla sık sık yıkanmasının önemli olduğunu söylüyor.

Grip olanların mümkünse evde kalması; dışarı çıkmak zorundalarsa açık alanlarda kalmaya çalışmaları gerektiğini belirtiliyor. McDonald, "İnsanlardan uzak durun ve maske takmayı düşünürseniz, bu da hastalıkların başkalarına bulaşmasını önlemeye yardımcı olur" diye ekliyor.