03 Mayıs 2024

Elon Musk'ın hayatını şekillendiren 16 kitap

Dünyanın en önemli girişimcilerinden biri olan Tesla ve SpaceX'in kurucusu Elon Musk, aynı zamanda kitap tutkusu ile de biliniyor. Elon Musk yıllar boyunca röportajlarında ve sosyal medyada faydalı bulduğu kitaplardan bahsetti. İşte Elon Musk'ın dünya görüşünü şekillendirdiğini ve başarıya ulaşmasına yardımcı olduğunu söylediği 16 kitap...
 
 
1- Peter Thiel ve Blake Masters'tan “Zero to One” (Sıfırdan Bire)
 
Musk ve Thiel birbirlerini yıllardır tanıyorlar ve hem rakip hem de ortak oldular.
 
Bankacılık şirketleri Paypal ve X.com'u 2002 yılında birleştirdiler ve Thiel, Musk balayındayken Musk'ı Paypal'daki görevine son verdi. Aralarındaki karmaşık ilişkiye rağmen Musk, “Peter Thiel birçok çığır açan şirket kurdu ve Zero to One bunun nasıl olduğunu gösteriyor” diyerek kitabı destekledi.
 
Kitap, Thiel'in kişisel deneyimlerinden yola çıkarak, girişimlerin başarılı olabilmeleri için geleceğe nasıl bakmaları gerektiğini anlatıyor.
 
 
2- Stuart Russell'dan İnsan Uyumlu: “Yapay Zeka ve Kontrol Sorunu (Human Compatible: Artificial Intelligence and the Problem of Control)
 
Kitabın tezi, yapay zekanın yaratılmasının insanlığın son eylemi olabileceği yönünde. Bu Musk için önemli bir tartışma konusu oldu ve 2019'da kitap hakkında tweet attı.
 
Musk'ın bu gibi teknolojilerle ilişkisi en hafif tabirle karmaşık. Yapay zekanın geleceği hakkında pek çok tahminde bulundu ve yakın zamanda yapay zekanın “insanlığın sonunu getirme” ihtimali büyük olsa da, potansiyelin tehlikelerden çok daha ağır bastığını ve yine de peşinden gitmemiz gerektiğini söyledi.
 
3- J.R.R. Tolkien'den “Yüzüklerin Efendisi”
 
The New Yorker 2009'da Elon Musk için “yalnızlığında çok fazla fantezi ve bilim kurgu okuduğunu” yazmıştı. Bu kitaplar, özellikle de J.R.R. Tolkien'in “Yüzüklerin Efendisi”, Musk'ın gelecekteki benlik vizyonunu şekillendirdi.
 
The New Yorker'a verdiği demeçte “Okuduğum kitaplardaki kahramanlar... her zaman dünyayı kurtarmak gibi bir görev hissederlerdi” dedi. Tolkien'in fantastik destanını “en sevdiği kitap” olarak tanımladı.
 
4- Douglas Adams'tan “Otostopçunun Galaksi Rehberi”
 
Bu komedi bilimkurgu kitabında, bir süper bilgisayar anlamlı bir yaşamın “cevabını” bulur: 42 sayısı.
 
Güney Afrika'da genç bir delikanlıyken bu kitabı okuyan Musk için kitap, düşünceleri üzerinde etkili oldu. Hatta kitaba o kadar hayran kalmıştı ki Şubat ayında Tesla Roadster'ını uzaya fırlattığında kitabın kapağını süsleyen “Don't Panic!” yazısını aracın orta ekranına yerleştirdi. Ayrıca 2015 yılında verdiği bir röportajda “olasılıksız sürüşü” bilim kurguda en sevdiği uzay yolculuğu biçimi olarak tanımlamıştı.
 
5- Walter Isaacson tarafından yazılan “Benjamin Franklin: An American Life"
 
Musk, ABD'nin kurucularından ve başarılı bir mucit olan Benjamin Franklin'i defalarca kahramanlarından biri olarak tanımladı.
 
Ünlü uçurtma deneyinde yıldırımın elektrik olduğunu kanıtlayan ilk kişilerden biri olan Franklin, bu sayede paratonerin icat edilmesini sağladı. Ayrıca iki farklı optik merceği olan bifokal gözlükleri icat etmesiyle de tanınır.
 
6- “Yapılar: Ya da Bir Şeyler Neden Yıkılmaz?” J.E. Gordon ("Structures: Or Why Things Don't Fall Down")
 
Musk SpaceX'i kurduğunda, kodlama geçmişinden geliyordu. Ancak roket biliminin temellerini öğrenmeyi kendine görev edindi.
 
Ona yardımcı olan kitaplardan biri “Structures: Or Why Things Don't Fall Down” adlı, İngiliz malzeme bilimci J.E. Gordon'un yapı mühendisliği üzerine yazdığı popüler bir kitaptı.
 
Musk, Güney Kaliforniya'daki bir radyo istasyonu olan KCRW'ye verdiği bir röportajda “Yapısal tasarım konusunda bir başlangıç kitabı istiyorsanız gerçekten çok iyi” dedi.
 
Roket mekaniğine olan ilgisi nedeniyle Musk, SpaceX'in Falcon Heavy roketinin planlanması ve tasarımıyla yakından ilgilendi. SpaceX'te CEO'luğun yanı sıra baş tasarımcı olarak da görev yaptı.
 
7- “Ateşleme: Sıvı Roket İtici Gazlarının Gayriresmi Tarihi” John D. Clark (Ignition: An Informal History of Liquid Rocket Propellants)
 
Musk'ın karmaşık konuları öğrenme ve bu konularda uzmanlaşma arayışında, “Ateşleme ”nin roketleri kavramasına yardımcı olmak açısından çok önemli olduğunu söyledi.
 
John D. Clark 1960'lı ve 70'li yıllarda roket yakıtlarının geliştirilmesinde aktif rol oynamış Amerikalı bir kimyagerdi. Kitap, bu alanın gelişimini ve bilimin nasıl işlediğini anlatıyor.
 
 
8- “Süper Zeka: Yollar, Tehlikeler, Stratejiler” Nick Bostrom (Superintelligence: Paths, Dangers, Strategies)
 
 
Musk, kontrolsüz yapay zekanın tehlikelerine karşı defalarca uyarıda bulundu. “Yapay zeka konusunda çok dikkatli olmamız gerekiyor” diye tweet atmış ve “potansiyel olarak nükleer silahlardan daha tehlikeli” olduğunu eklemişti.
 
Yapay zeka hakkında “Bu Bilgisayara Güveniyor musunuz?” adlı bir belgeselde Musk, yapay zekanın “asla kaçamayacağımız ölümsüz bir diktatör” yaratmak için kullanılabileceğini söyledi ve "“Herhangi bir insanı çok aşan dijital süper zekaya doğru hızla ilerliyoruz. Bence bu çok açık.” dedi.
 
Musk, bu risklerin neden bu kadar korkutucu olduğunu öğrenmek için Nick Bostrom'un, hesaplamalı zekanın insan zekasını aşması durumunda neler olabileceğini cesurca sorgulayan “Superintelligence” kitabını okumaya değer olduğunu söyledi.
 
9- James Barrat tarafından yazılan Son İcadımız (Our Final Invention)
 
“Son İcadımız” yapay zekanın tehlikeleri hakkında daha fazla uyarıda bulunuyor. Musk 2014 yılında attığı bir tweet'te kitabı “okunmaya değer” olarak nitelendirmişti.
 
Barrat bu kitapta yapay zekanın potansiyel geleceğine yakından bakıyor, avantajlarını ve dezavantajlarını tartıyor.
 
10- Isaac Asimov'un “Foundations” serisi
 
“Yüzüklerin Efendisi” kitaplarının yanı sıra Isaac Asimov'un “Foundations” serisi de Musk'ın bilim kurgu ve fanteziye olan erken dönem ilgisinin bir parçasını oluşturdu.
 
Kitaplar, Samanyolu boyunca insanlar tarafından yerleşilen milyonlarca gezegenden oluşan kurgusal Galaktik İmparatorluğun çöküşünü konu alıyor.
 
Bu hikayelerin Musk'ın kariyer çizgisi üzerinde büyük bir etkisi olmuş olabilir. The Guardian'a 2013 yılında verdiği bir röportajda dizi hakkında şunları söylemişti
 
"Tarihten alınan dersler medeniyetlerin döngüler halinde hareket ettiğini gösteriyor. Bunu oldukça eskilere kadar takip edebilirsiniz - Babilliler, Sümerler, ardından Mısırlılar, Romalılar, Çin. Açıkçası şu anda çok yukarı yönlü bir döngü içindeyiz ve umarım bu böyle devam eder. Ama kalmayabilir de. Bu teknoloji seviyesinin düşmesine neden olacak bir dizi olay olabilir. İnsanlığın 4,5 milyar yıldır ilk kez yaşamı Dünya'nın ötesine taşımasının mümkün olduğu düşünüldüğünde, pencere açıkken harekete geçmemiz ve uzun süre açık kalacağına güvenmememiz akıllıca olur gibi görünüyor."
 
 
11- Robert Heinlein'dan “Ay Sert Bir Kadın” (The moon is a harsh mistress)
 
1966'da yayınlanan bu ödüllü bilim-kurgu romanı, çok da uzak olmayan bir gelecekte geçen bir distopya resmi çiziyor. Bu tam da Musk'ınki gibi aktif bir hayal gücünü tatmin edecek türden canlı bir fantezi dünyası.
 
Kitapta, birkaç insan Dünya'dan Ay'a sürgün edilmiş ve orada özgürlükçü bir toplum yaratmışlardır. 2076 yılında, aralarında Mike adında bir süper bilgisayar ve tek kollu bir bilgisayar teknisyeninin de bulunduğu bir grup isyancı, ay kolonisinin Dünya'daki yöneticilerine karşı devrimine öncülük ediyor.
 
Musk 2014 yılında MIT sempozyumunda verdiği bir röportajda kitabın Heinlein'ın en iyi eseri olduğunu söylemişti.
 
 
12 - William Manchester'dan “Amerikan Sezarı: Douglas MacArthur 1880-1964”
 
 
Musk, Amerikan tarihinin etkili isimlerinin biyografilerine ilgi duyuyor gibi görünüyor. İkinci Dünya Savaşı'nın ünlü ve tartışmalı generallerinden Douglas MacArthur'un hayatını anlatan bu kitabı X'teki bir paylaşımında tavsiye etti.
 
Musk'ın MacArthur'da kendinden bir şeyler görmesi mümkün. General, başarılarının zirvesindeyken milyonlarca Amerikalının hayranlığını kazanmış, açık sözlü, hayattan daha büyük bir kişilikti ve bu süreçte politikacılar ve meslektaşlarıyla ters düşmesiyle de tanınıyordu.
 
 
13- Max Tegmark'tan “Yaşam 3.0: Yapay Zeka Çağında İnsan Olmak” (Life 3.0: Being Human in the Age of Artificial Intelligence)
 
Bu listedeki kitaplar arasında bir tema seziyorsanız, o da Musk'ın yapay zekanın geleceğini keşfetmeye gerçekten meraklı olduğu.
 
MIT profesörü Max Tegmark, “Life 3.0” adlı kitabında yapay zekanın insan yaşamı için faydalı olmasını ve teknolojik ilerlemenin insanlığın gelecek hedefleriyle uyumlu kalmasını nasıl sağlayacağını yazıyor.
 
Musk'ın önerdiği birkaç kitaptan biri olan bu kitap, yapay zekanın kötülükten ziyade iyilik için bir güç olma olasılığını ele alıyor.
 
 
14- Naomi Oreskes ve Erik M. Conway'den “Şüphe Tüccarları” (Merchants of Doubt)
 
Aynı zamanda bir belgesel olan “Merchants of Doubt” iki bilim tarihçisi tarafından yazıldı.
 
Yazarlar, siyasi ve endüstri bağlantıları olan bilim insanlarının tütün, pestisit kullanımı ve ozon tabakasındaki delikler de dahil olmak üzere bir dizi halk sağlığı sorununu çevreleyen gerçekleri gizlediğini ortaya koyuyor.
 
Musk kitabı 2013 yılında bir konferansta tavsiye etmiş ve daha sonra attığı bir tweet'te kitabın temel çıkarımına işaret ederek, sigaranın kansere neden olduğunu inkar eden aynı güçlerin iklim değişikliğinin tehlikelerini de inkar ettiğini söylemişti.
 
15- Walter Isaacson tarafından yazılan “Einstein: Hayatı ve Evreni” (Einstein: His Life and Universe)
 
On yılı aşkın bir süre önce Musk, Isaacson'ın bilim ve insanlık tarihi üzerinde derin izler bırakan Albert Einstein'ın biyografisini tavsiye etmişti.
 
Kitap Einstein'ın kişisel mektuplarına dayanıyor ve onun hayal kırıklığına uğramış genç bir patent memurundan Nobel Ödülü sahibi bir bilim insanına nasıl dönüştüğünü anlatıyor.
 
 
16- Donald L. Barlett ve James B. Steele tarafından yazılan 'Howard Hughes: Hayatı ve Deliliği' (Howard Hughes: His Life and Madness')
 
Elon Musk, merhum milyarder iş sahibi ve Amerikalı havacı Howard Hughes'un uzun zamandır hayranı.
 
CNN'e verdiği bir röportajda Musk, eksantrik film yapımcısı ve havacılık kralı olan ve hayatının sonunda davranışları eksantrikleşen Hughes'un biyografisi olan Barlett ve Steele'in “Howard Hughes” kitabını yeni bitirdiğini söyledi.