08 Temmuz 2026

Fırat Nehri'nin antik kökeni bulundu

Bilim insanları, Türkiye dahil üç ülkeden geçen Fırat Nehri’nin antik kökenini bulduklarını duyurdu. Buna göre Fırat Nehri, 1,6-3,6 milyon yıl önce Toros Dağları’ndaki iki eski nehrin birleşmesiyle ortaya çıktı.
 
Yaklaşık 2 bin 800 kilometre uzunluğundaki Fırat, Güneybatı Asya’nın en uzun nehri. Türkiye’den başlayan bu nehir, Suriye ve Irak’tan geçip Körfez’e kadar dökülüyor. Bölgeyi uzun süredir şekillendiren bu nehrin kökeni, oluştuğu zaman ve mevcut yatağının evrimi şimdiye kadar gizemini koruyordu.
 
Nature Geoscience dergisinde yayınlanan çalışma Fırat Nehri'nin sırrının çözüldüğünü gösterdi. Çalışmada sismik görüntüleme yöntemi kullanıldı. Reuters’in haberine göre Batı Avustralya Üniversitesi’nden jeolog Simon Lang, sismik görüntülemeyi ultrason kullanmaya benzeterek "Bunu kayaya dönüşmüş gömülü çakıl, kum, çamur, kireçtaşı ve tuzu görüntülemek için yapıyoruz” dedi.
 
Araştırmada "messiniyen tuzluluk krizi" olarak bilinen döneme (5 milyon yıldan daha uzun bir süre öncesine) ait gömülü kanal benzeri yapılar tespit edildi. Bunu inceleyen jeologlar, Akdeniz havzasına dökülen Türkiye’deki Karasu ve Murat nehirlerinin öncülleri olduğunu belirledi. Yer altı özelliklerini modelleyen bilim insanlarına göre bu iki antik nehir Murat ile Karasu, günümüzdeki Nil ve Dicle-Fırat nehirlerinin debilerini aşan bir akış hızına sahipti. Onlara göre deprem riski yüksek bu bölgedeki tektonik hareketler, Murat Nehri’nin yönünü Körfez’e doğru çevirdi. Buna daha sonra Karasu Nehri de katıldı. Bu birleşmeyle 1,6-3,6 milyon yıl önce Fırat Nehri oluştu.