27 Ağustos 2026

İnsanlar ve maymunlar milyonlarca yıldır aynı şekilde gülüyor

Warwick Üniversitesi araştırmacıları goril, orangutan, şempanze ve bonobo dahil 13 büyük maymunun kahkahasını çocuklarla karşılaştırdı. Buna göre insanlar ve büyük maymunlar yaklaşık 15 milyon yıldır benzer şekilde gülüyor. 
 
Araştırmacılar, gıdıklanarak güldürülen büyük maymunların ses kayıtlarını, evde oyun oynarken veya gıdıklanırken gülen dört çocuğun kahkahasıyla inceledi. Communications Biology dergisinde yayımlanan araştırmaya göre, insanların ve büyük maymunların kahkahaları oldukça benzer bir ritim izliyor. Warwick Üniversitesi’nde primatolog ve çalışmanın yazarlarından biri olan Chiara De Gregorio durumu şöyle açıklıyor: "Bir anlamda diğer büyük maymunlara çok benziyoruz. Çünkü 15 milyon yıldır aynı şekilde gülüyoruz."
 
Kahkahanın nasıl evrildiğini anlamaya çalışan bilim insanları şimdiye kadar çoğunlukla yüz ifadelerine odaklanmıştı; sesin yapısına dair ise daha az araştırma yapılmıştı. Öte yandan insan kahkahası, büyük maymunlarınkine kıyasla daha karmaşık bir yapıya sahip. Örneğin insanlarda nazik bir tebessümden kahkahalara uzanan geniş bir çeşitlilik bulunuyor.
 
Başka birçok hayvan türü de gülebiliyor ancak gülüşleri insan kalıplarına pek benzemiyor. Örneğin gıdıklanan fareler insan kulağının duyamayacağı ultrasonik cıvıltılar çıkarıyor. Bilim insanları; köpekler, atlar ve kediler gibi oyunbaz yüz ifadelerine sahip diğer hayvanların da incelenmesi gerektiğini belirtiyor. Bu sayede insanı özgün kılan nitelikleri tespit etmek kolaylaşacak. Lyon College’da hayvan iletişimi üzerine çalışan Brittany Florkiewicz, bulguların tutarlı olduğunu vurgulayarak kahkahanın her türün kendine has sosyal yaşamı doğrultusunda evrildiğini ifade ediyor.