16 Haziran 2026

Mumyanın karnından İlyada destanı çıktı

Mısır’ın antik Oxyrhynchus kentindeki kazı çalışmalarında, karnına Homeros’un İlyada destanından bir parça yapıştırılmış 1600 yıllık mumya bulundu.
 
Arkeologlar, Kahire'nin yaklaşık 200 kilometre güneyinde bulunan antik Oxyrhynchus (El-Bahnasa) kentinde yaptıkları kazılarda, karın bölgesine Homeros'un ünlü "İlyada" destanından bir metin iliştirilmiş 1600 yıllık bir mumya keşfetti.
 
Barselona Üniversitesi ve Mısır Turizm ve Tarihi Eserler Bakanlığı'ndan araştırmacıların yürüttüğü çalışmada, Roma dönemine ait bu mumyanın sargıları arasına yerleştirilmiş papirüs (antik kağıt) parçası incelendi. İncelemeler sonucunda metnin, İlyada destanının ikinci kitabında yer alan ve Truva Savaşı'na katılan Yunan güçlerini listeleyen ünlü "Gemiler Kataloğu" bölümü olduğu belirlendi.
 
Uzmanlar, mumyalama sürecinde dini ritüel metinleri yerine ilk kez edebi bir metnin kullanıldığını, bunun dünya çapında bir ilk olduğunu açıkladı. Bölgede daha önce bulunan mumyalarda mumyalama sürecinin bir parçası olarak koruyucu veya dini formüller içeren kapalı papirüs paketleri bulunmuştu. Ancak ilk kez edebi bir eserin bu ritüele dahil edildiği görüldü. Oldukça yıpranmış ve parçalanmış durumda olan papirüs, zarar görmemesi için X-ışını gibi yüksek teknolojili yöntemler yerine, zarar vermeyen laboratuvar teknikleriyle inceleniyor. Araştırmalar henüz başlangıç aşamasında olduğu için bu edebi metnin mumyalama sürecinde tam olarak hangi amaçla (koruma, mumyacının imzası veya ölen kişinin kimliğiyle ilgili bir bağ) kullanıldığı henüz kesin olarak bilinmiyor. Klasik filolog Ignasi-Xavier Adiego, edebi bir metnin neden bu şekilde kullanıldığına dair henüz kesin bir sonuca varamadıklarını söyledi. Uzmanlar, bu keşfin antik Mısır’daki cenaze ritüelleri ve o dönemde Yunan edebiyatının toplumdaki yeri konusundaki bilgileri temelden değiştirebileceğini öngörüyor.
 
Mısır Turizm ve Tarihi Eserler Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, kazı alanında üç kireçtaşı mezarın daha bulunduğu bildirildi. Bu mezarlarda dillerinde altın varak bulunan üç mumya ile dilinde bakır bulunan bir başka mumya daha tespit edildi. Antik inanışa göre bu metal diller, ölen kişinin yeraltı dünyasında tanrılarla konuşabilmesi için yerleştiriliyordu. Ayrıca odalarda yakılmış yetişkin kalıntıları, bir bebek iskeleti ve kumaşa sarılı bir kedi kafası içeren büyük çömlekler ile mitolojik heykelcikler de bulundu.