10 Şubat 2024

Umut Kentler ile umutlar yeniden yeşeriyor

6 Şubat 2023’te 11 ilimizi büyük bir yıkımla yüz yüze getiren ve tüm Türkiye’yi yasa boğan deprem felaketinin ardından bölgenin ihtiyaç duyduğu acil yardım ve arama kurtarma konusunda ekiplerini organize ederek hızla harekete geçen Koç Topluluğu, birçok depremzedenin hayatına dokundu.

Bölgede yaşamın yeniden canlandırılması ve umudun yeşermesi adına, tüm çalışanlarıyla el ele veren Koç Topluluğu; STK’lar ve devlet kurumlarıyla iş birliği içinde “Umut Kent” ismini verdiği, 5 farklı noktada 5 bin adet konteynerden oluşan kent projesini kısa sürede hayata geçirdi.

Geçen bir yılın ardından Koç Topluluğu, imkân ve iş birlikleriyle bölge insanının ihtiyaçlarına yanıt vermeye ve depremzede yurttaşlarımızın yanlarında olmaya devam ediyor ve bölgede hayat normale dönene; hepsinden önemlisi depremzede çocuklarımızın yeniden gelecekten umut duymalarını sağlayana kadar “Buradayız” diyor.

 
 
Yazı: İlknur Eşsiz
 
Geride bıraktığımız 2023 yılının 6 Şubat’ı ülkemiz için çok acı iki depremin daha kayda geçtiği bir tarih oldu. Saatler sabaha karşı 04.17’yi gösterdiğinde merkez üssü Kahramanmaraş’ın Pazarcık; aynı gün 13.24’te ise merkez üssü Kahramanmaraş’ın Elbistan ilçesi olan 7.7 ve 7.6 büyüklüğündeki iki deprem, Adana, Adıyaman, Elazığ Diyarbakır, Gaziantep, Hatay, Kahramanmaraş, Kilis, Malatya, Osmaniye ve Şanlıurfa’da çok şiddetli hissedildi. Gecenin ortasındaki sallantıyla beraber depremi yaşayan birçok ilimizde gün aydınlandığında ise kayıpların ve acının boyutu ortaya çıktı.

Koç Topluluğu bir yandan kaybedilen on binlerce yurttaş ile beraber 12 çalışma arkadaşı, 5 bayisi, bayilerde görev yapan 33 çalışanı ve Koç Üniversitesi öğrencisi üç gencin yasını tutarken, bir yandan da depremin ilk anlarından itibaren kurucusu merhum Vehbi Koç’un “Ülkem varsa ben de varım” ilkesi doğrultusunda; bugünün önceliklerinin ve yarının ihtiyaçlarının bilincinde olarak hızla harekete geçti.



Acil ihtiyaçlar önceliklendirilirken şu da açıktı ki, depremin vurduğu her bir ilde yurttaşlarımız için çok şeyler yapılmalıydı. Bu noktada Koç Topluluğu, bölgede uzun vadeli çözümler sunabilmek adına mevcut insan gücünü, tedarik ve lojistik imkânlarını kullandı. Binin üzerinde Koç çalışanı, tasarım, tedarik, lojistik, montaj, kurulum, kısacası sahada neye ihtiyaç varsa, her aşamasında var oldukları konteyner kentler için örnek bir azim ve kararlılıkla çalıştı. AFAD ile iş birliği içinde yaklaşık 20 bin kişinin yaşayacağı, 5 farklı noktada, 5 bin adet konteynerden oluşan yerleşkeleri kısa sürede kurdu.

Yaşanılan bu felaket sonrası tek çare, umutları yeşertmekteydi. Umut Kentler ile birlikte yeşeren umutlarla, çocukların resimlerinde yeniden çizilen gökkuşakları, eğitimlerine devam eden gençlerin meslek hayalleri, kadınların ve erkeklerin yeni ya da yeniden elde edebildikleri iş imkânlarıyla bir “iyileşme” hikâyesi yazıldı. 
 
Aydınlık bir geleceğin projesi Umut Kent

Topluluk şirketleri ile organize olarak AFAD koordinasyonunda Adıyaman, Hatay Antakya ve İskenderun, Kahramanmaraş ve Malatya’da toplamda 5 bin adet konteyner evden oluşan Umut Kentleri hayata geçiren Koç Holding, sadece barınma ihtiyacına karşılık olmakla kalmadı. Çocuk, genç, kadın, yaşlı ve engelli gibi farklı grupların ihtiyaçlarına cevap verecek şekilde tasarlanan Umut Kentler ile; sağlık, eğitim, sosyal ve ekonomik güçlenme, istihdam, spor ve kültürel etkinlikler alanlarında kapsayıcı bir yaşam alanı sağlamak hedeflendi.
Erişilebilir ve kapsayıcı bir yaklaşımla, toplumsal cinsiyet eşitliğine duyarlı, çocuk ve gençlerin ihtiyaçlarını önceliklendiren, istihdamı ve ekonomik katılımı güçlendiren birimleri içeren Umut Kentler, eğitim ve sosyal olanakları, sivil inisiyatifleri ve dayanışma merkezleriyle umutları yeşertmeye devam ediyor.


 
Kent Meydanları ile temel ihtiyaçlar karşılandı

Konteyner sakinlerinin evlerinden çıktıktan sonraki buluşma alanı olarak tasarlanan, Kent Meydanları’nda hem temel ihtiyaçların karşılanmasına hem de sosyalleşmeye imkân tanımak üzere ibadethane, kafeterya, atölyeler, ortak ATM, sosyal market, çamaşırhane, kuaför/berber, bilgisayar odası gibi alanlar yerlerini aldı. Bu bölgede, MEB’in atadığı okul öncesi eğitim uzmanlarının çalışacağı ana sınıfları hizmete hazır hâle getirildi.
 
Umut Kentlerde her yaşta öğrenci için eğitim devam etti

Öncelikle depremden etkilenen illerde hayatın normal akışına yeniden kavuşması gerekiyordu. Bu nedenle Umut Kentler içinde kurulan okullar ile öğrenciler, eğitimlerine kaldıkları yerden devam etti. Çocukların ve gençlerin eğitim hayatından kopmaması amacıyla onları desteklemek adına sadece okul kurulmakla kalmadı, teknoloji tasarım sınıfları, kütüphaneler ve konferans salonları da inşa edildi. Ocak 2024 itibariyle; 5 okulda toplam 1700 kayıtlı öğrenci, 95 öğretmen ile birlikte eğitim hayatına devam ederken, 8 ana sınıfı da küçük çocuklar için hizmet veriyor.

Bu esnada özel ihtiyaç sahibi çocuklar unutulmadı ve onlar için de özel sınıflar kuruldu. Üç şehirde bulunan okullarda, otizmli çocuklara özel tasarlanmış konteyner sınıflar hazırlandı. Yaz aylarında Koç Okulu’ndan öğretmenler, öğrenciler için telafi ve mentorluk programları açtı.

Eğitimin önemine her fırsatta işaret eden Koç Topluluğu’nun kurucusu merhum Vehbi Koç’un adını taşıyan Vehbi Koç Vakfı ile birlikte çocukların eğitim materyalleri ve okul dönemi ihtiyaç duyabilecekleri tüm malzemeler tamamlandı.



Lise ve üniversite sınavlarına girişe hazırlanan gençlere destek verildi ve dershaneler kuruldu. Bununla birlikte öğrencilere sağlanan burslar, kültür, sanat ve spor programlarıyla sunulan destekler, yaşanan sıkıntılara rağmen çocuklar ve gençler açısından yeni hayallere pencere açtı.

Çocuklara yönelik okul imkânıyla beraber yaratıcı öğrenme ve motivasyon desteği sunan eğitim birimleri ve aktivite alanları da kuruldu. Her bir Umut Kent’te öğrencilere müfredat üzerinden ‘Teknoloji Tasarım’ derslerini alabilecekleri özel donanımlı teknoloji tasarım sınıfları oluşturuldu ve kütüphaneler de tüm kent sakinlerinin kullanımına sunuldu.

Bugün Umut Kentlerde eğitime dair, kreşten üniversiteye hazırlık dershanelerine kadar her ihtiyaca karşılık gelen bir uygulama bulunuyor.   
 
Çocuk ve gençler için spor ve sanat imkânı, psikolojik destek

En önemlisi özellikle çocuklara ve gençlere destek olmaktı. Sürecin başından itibaren Umut Kentlerde her türlü ihtiyaca göre destek verilmesi esastı. Tam da bu sebeple Umut Kentlerde kurulan çocuk ve genç odaklı merkezler, çocuklara ve gençlere yönelik psikososyal destek hizmeti de sunuyor. Bu merkezlerde düzenlenen grup çalışmaları, sanat ve drama aktiviteleri, çocukların duygusal ve sosyal gelişimine ve potansiyellerini keşfetmeye katkıda bulunmayı hedefliyor. Aynı çerçevede verilen aile eğitimleri ve psikolojik destek grup çalışmaları ile yetişkinlere de çocuklarıyla olan iletişimlerinde yaşanan ortak travmanın geride bırakılabilmesi amacıyla destek veriliyor.



Futbol, basketbol, voleybol sahaları ve bu branşlardaki spor okulları ise, gençlerin kendi yeteneklerini keşfetmelerini ve spor faaliyetlerine katılmalarını sağlıyor. Çocuklar ve gençler aktivitelere katılıyor, resimler çiziyor, spor yapıyor, hayaller kuruyor, hedefler belirliyor.

Koç Topluluğu'nun deprem bölgesindeki destekleri Umut Kentlerin dışında da devam ediyor. Topluluk şirketlerinden Arçelik'in, Devlet Demiryolları tarafından kullanılmayan vagonları geri dönüştürerek kurduğu 90 adet vagondan oluşan Vagon Kent'in yanı sıra, dünyada en fazla karaciğer naklinin yapıldığı Malatya İnönü Üniversitesi Turgut Özal Tıp Merkezi'ndeki hekimler ve sağlık personeli için kampüsün içindeki iki binayı satın alarak lojman hâline getirdi.

Koç Holding, Vehbi Koç Vakfı ve Topluluk Şirketleri ile birlikte, Umut Kentlerde çocuklara ve gençlere destek için çalışmaya devam ediyor.
 
Kadın Dayanışma Merkezleri'nde 700 kadın eğitim ve gelir getirici faaliyetlere katıldı

Bu süreçte biliniyordu ki toplumun temel dinamiğini oluşturan kadının gücü ve umuda tutunuşu büyük bir kelebek etkisi yaratacaktı. İşte bu nedenle Umut Kentlerdeki Kadın Dayanışma Merkezleri de fikren ve fiziken projelendirilirken önem ve özenle ele alındı. Birleşmiş Milletler Kadın Birimi (UN Women) ve sivil toplum kuruluşları iş birliğiyle faaliyet gösteren Umut Kentlerdeki Kadın Dayanışma Merkezleri, öncelikle kadınların psikolojik durumunu iyileştirmek, kendilerine olan güvenlerini tazeleyerek ekonomik hayata katılımlarını, dolayısıyla kazançlarını artırmak ve var olan becerilerini geliştirmelerine destek olmak gibi amaçlarla yola koyuldu. Tekstil ve yemek atölyesi gibi alanlarda faaliyetlerin sürdüğü Kadın Dayanışma Merkezleri, kadınlar açısından adeta yeni bir nefes oldu.



Merkezlerdeki atölyelerde var olan becerilerini geliştirerek ekonomik kazanç elde etme fırsatı bulan kadınlar, yaşananlar sonrasında hem sosyal dayanışmadan güç alıyor hem de ayakları üzerinde durmanın gururunu yaşıyor. 
 
Umut Kentler sadece barınma değil istihdam olanakları da sağladı

İstihdam imkânları belki de Umut Kentlerin umudu yeşertmesinde en önemli adımlardan biriydi. Koç Topluluğu şirketlerinin destekleriyle Umut Kentlerde kurulan Yapı Kredi ve Arçelik Müşteri İletişim Merkezleri, Umut Kentlerin sakinlerine, özellikle de gençlerine kent içinde yaşama, çalışma ve kariyer inşa etme imkânı verdi. Müşteri iletişim merkezleri sayesinde depremden etkilenen birçok genç, başvuru ve eğitim sürecinden geçip tam zamanlı istihdam edildi. Buna ek olarak Toplum Yararına Programı ile de 300’den fazla kişiye Umut Kentlerde dönemsel çalışma imkânı sağlandı.

Umut Kentler, sadece barınma değil, aynı zamanda istihdam olanaklarıyla da bireylerin güçlenmeleri için fırsat yaratıyor. Gençler ve dahi tüm çalışanlar bu merkezlerde değer gördüklerini hissediyor ve çalışma hayatı içinde olmanın kendilerine sağladığı maddi ve manevi olanaklar sayesinde hayata umutla bakıyor.