30 Ağustos: Bir ulusun yeniden doğuş destanı

Türk ordusu bundan tam 104 yıl önce "Ordular, ilk hedefiniz Akdeniz’dir. İleri!" emrini veren Başkomutan Mustafa Kemal Atatürk’ün önderliğinde tarihin en şanlı zaferlerinden birine adını altın harflerle yazdırdı.
 
 
1919 yılında Samsun’da yakılan bağımsızlık meşalesi, Amasya Genelgesi, Erzurum ve Sivas Kongreleriyle güçlenmiş; Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin açılmasıyla milli bir iradeye dönüşmüştü. Sakarya Meydan Muharebesi’nde savunma hattını başarıyla koruyan Türk ordusu için artık tek bir hedef vardı: Anadolu’yu tamamen işgalden kurtarmak ve zaferi elde etmek.
 
1921’in sonbaharından 1922’nin yazına kadar süren hazırlık dönemi, askeri tarihin en titiz planlanan operasyonlarından birine sahne oldu. İtilaf Devletleri’nin ve işgal kuvvetlerinin savunma hatları, İngiliz kurmaylarca "Türkler bu hatları 6 ayda aşarsa 6 günde aşmış gibi sevinebilirler" sözleriyle tanımlanıyordu. Ancak Başkomutan Mustafa Kemal Paşa, Afyonkarahisar-Dumlupınar hattına odaklanan sürpriz bir taarruz planı hazırladı. Operasyonun detayları son ana kadar tam bir gizlilik içinde yürütüldü; birliklerin kaydırılması gece yürüyüşleriyle sağlandı.
 
26 Ağustos 1922 sabahı saat 05.30’da Türk topçusunun Kalecik Kayaları ve Kocatepe’den başlattığı yoğun topçu ateşiyle Büyük Taarruz resmen başladı. Piyade birliklerinin süngü hücumlarıyla Yunan savunma hatları ilk saatlerden itibaren yarıldı. Taarruzun kaderini tayin eden en kritik hamlelerden biri ise Fahrettin (Altay) Paşa komutasındaki 5. Süvari Kolordusu’nun başarısı oldu. Ahır Dağları’nın sarp ve geçilmesi imkansız görülen geçitlerinden sızan süvari birlikleri, düşman hattının arkasına geçerek Yunan ordusunun telgraf hatlarını kesti, demiryolu ulaşımını felç etti ve ikmal yollarını tamamen tıkadı. Muharebelerin ardından, düşman birlikleri Dumlupınar mevkiinde çembere alındı. 30 Ağustos günü Başkomutan Mustafa Kemal Paşa’nın bizzat yönettiği ve tarihe Başkomutan Meydan Muharebesi (Zafer Tepe) olarak geçen kırılma noktası yaşandı. Akşama kadar süren şiddetli çatışmalar sonucunda işgalci ordunun ana unsurları tamamen imha edildi veya esir alındı. Bu zaferin ardından Başkomutan Mustafa Kemal Paşa, tarihi emrini verdi: "Ordular, ilk hedefiniz Akdeniz’dir. İleri!"
 
30 Ağustos’ta elde edilen zafer, sadece Dumlupınar ile sınırlı kalmadı; 137 kilometrelik mesafe birkaç gün içinde kat edilerek Türk ordusu 9 Eylül 1922’de İzmir’e girdi. 18 Eylül’de Anadolu tamamen işgal kuvvetlerinden temizlendi. Bu askeri başarı, diplomatik masada Mudanya Mütarekesi ve ardından Lozan Barış Antlaşması’nın yolunu açtı. 30 Ağustos; askeri bir zafer olmanın ötesinde, Sevr Antlaşması’nı tamamen tarihe gömen, Türkiye Cumhuriyeti’nin bağımsızlık temelini atan ve egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olduğunu ilan eden tarihsel bir dönüm noktası oldu. 30 Ağustos 1924’te Dumlupınar’da Gazi Mustafa Kemal Paşa’nın da katıldığı bir törenle zafer ilk kez kutlandı. 1 Nisan 1926'da da Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde bir kanun çıkarılarak 30 Ağustos bayram olarak kabul edildi. 30 Ağustos Zafer Bayramı’nın 104. yıl dönümünde, bu toprakları vatan kılan başta Gazi Mustafa Kemal Atatürk ve silah arkadaşları olmak üzere, tüm şehitlerimizi ve gazilerimizi minnet, saygı ve rahmetle anıyoruz.